W skrócie
- Za płytkami pod prysznicem fugi przepuszczają wodę: ściana z płytek zmoczona przez 15 minut schnie ok. sześciu miesięcy, a szwedzkie badanie wykryło wzrost drobnoustrojów w 8 z 14 próbek z najbardziej mokrych miejsc zwykłych łazienek.
- Duże płyty kompaktowe zastępują długie ciągi fug kilkoma uszczelnionymi łączeniami: jeden arkusz VAULT 1830 × 4330 mm pokrywa prawie 8 m².
- VAULT zyskuje 0,2 % masy w teście wilgoci i 0,4 % we wrzącej wodzie przy limitach 2 % i nie wykazuje wzrostu grzybów wg ASTM G21.

Jak powstał ten poradnik
Poradnik opiera się na badaniu RISE Research Institutes of Sweden opublikowanym w 2020 r., w którym pobrano próbki z tylnej strony płytek ceramicznych w 13 łazienkach, na wytycznych NHS Health Building Note 00-10, część B o ścianach i sufitach, oraz na karcie technicznej VAULT Rushil.
Co dzieje się za ścianą z płytek
W pomieszczeniu mokrym wyłożonym płytkami, wyjaśnia RISE, płytki przykleja się zaprawą klejową na bazie cementu do hydroizolacji. Gdy woda spływa po ścianie, siły kapilarne wciągają ją przez fugi do kleju za płytkami. Potem ściana schnie tylko przez dyfuzję, słabszy proces, więc przyjmuje wodę szybciej, niż ją oddaje. Według badaczy ściana z płytek polewana wodą przez 15 minut potrzebuje około sześciu miesięcy, by wyschnąć – w łazience używanej codziennie za płytkami zawsze jest więc wolna woda.
Ta woda niesie resztki mydła i cząstki naskórka, czyli pożywkę dla mikroorganizmów, a pleśnie mogą rosnąć na materiałach budowlanych już od ok. 75 % wilgotności względnej w 20 °C.
Co znaleźli badacze
Zespół pobrał 120 próbek z 13 łazienek w pięciu budynkach, wszystkich w wieku 20–21 lat i bez widocznych zawilgoceń, każdą przez płytkę, klej i hydroizolację. W miejscach najbardziej narażonych na wodę z prysznica rozwój mikroorganizmów wykazało 8 z 14 zbadanych próbek, w miejscach mniej narażonych 4 z 11 i 1 z 11, a w miejscach, które pozostawały suche, żadna z 6. Znaleziono m.in. pleśnie z rodzajów Aspergillus, Penicillium i Cladosporium oraz promieniowce – na tylnej stronie płytek, w kleju i na hydroizolacji, mimo zasadowego środowiska.
Autorzy zaznaczają, że rozwój mikroorganizmów za płytkami prawdopodobnie niewiele wpływa na powietrze w łazience. Chodzi o to, co wpuszczają fugi: ukrytą warstwę, która miesiącami pozostaje mokra, w ścianach wyglądających na zupełnie zdrowe.
Mniej fug, mniej ryzyka
HBN 00-10 wymaga, by ściany w strefach klinicznych były gładkie, twarde, bezspoinowe i nieprzepuszczalne, bez pęknięć, otwartych spoin i szczelin. Płyta kompaktowa spełnia to formatem i budową. Jest lita w całej grubości, z papieru i żywic termoutwardzalnych pod zamkniętą powierzchnią melaminową, a jedna płyta VAULT 1830 × 4330 mm pokrywa prawie 8 m² bez ani jednej fugi.
Woda zostaje na powierzchni, skąd można ją zetrzeć. Karta techniczna VAULT Rushil podaje przyrost masy 0,2 % w badaniu wilgoci i 0,4 % we wrzącej wodzie przy limitach 2 % oraz ocenę 0, brak wzrostu, w teście grzybowym ASTM G21. To wyniki badań, a nie deklaracja zgodności.
Szczegóły wykonania nadal są ważne
Płyty nie likwidują styków całkowicie; zastępują długie ciągi fug kilkoma stykami płyt, krawędziami i przejściami. Te trzeba uszczelnić lub wykończyć profilami i zapewnić im możliwość pracy, dlatego wybierz system ścienny ze sprawdzonymi detalami połączeń i montuj go zgodnie z zaleceniami dostawcy systemu.
Co to oznacza dla łazienek
Za ścianą prysznica z płytek kryje się warstwa, która może pozostawać mokra miesiącami, a szwedzkie badanie zwykłych, nieuszkodzonych łazienek wykazało tam mikroorganizmy w większości najmokrzejszych miejsc. Płyty kompaktowe zatrzymują wodę tam, gdzie spadła, i nie dają jej w co wsiąknąć. VAULT to kompakt Rushil do łazienek, przebieralni i kabin; próbki i pełną kartę techniczną udostępniamy na życzenie.
Najczęstsze pytania
Dlaczego ściany prysznica z płytek pozostają wilgotne?
Woda jest wciągana przez fugi siłami kapilarnymi, a wysycha tylko przez wolniejszą dyfuzję. RISE Research Institutes of Sweden szacuje czas schnięcia ściany z płytek polewanej przez 15 minut na około sześć miesięcy.
Czy za płytkami w zwykłych łazienkach znaleziono pleśń?
Tak. W 13 łazienkach w wieku ok. 20 lat, bez widocznych uszkodzeń, RISE stwierdził rozwój mikroorganizmów w 8 z 14 próbek z najmokrzejszych miejsc i w żadnej z miejsc, które pozostawały suche.
Czy płyty kompaktowe na ścianach wymagają styków?
Znacznie mniej. Jedna płyta VAULT 1830 × 4330 mm pokrywa prawie 8 m²; pozostałe styki płyt, krawędzie i przejścia uszczelnia się lub wykańcza profilami zgodnie z zaleceniami dostawcy systemu ściennego.
Źródła
- E3S Web of Conferences 172 (NSB 2020), Bok G., Johansson P. — Microbial growth behind tiles in bathrooms1 sty 2020 · en
- Department of Health, Health Building Note 00-10 — Part B: Walls and ceilings1 sty 2013 · en
- Rushil Decor — VIR VAULT (CGS / CGF) — Product Data Sheeten
Opracowane dla tej strony na podstawie wymienionych powyżej publikacji. Streszczenia są naszymi słowami, a nie cytatami – pełny wywód znajdziesz w oryginałach.


