W skrócie
- Badacze w Barcelonie zamodelowali elewację wentylowaną z HPL 6 mm i stwierdzili, że sam kolor płyt przesuwał dobowy przepływ ciepła od 1,33 W/m² do budynku do 0,43 W/m² na zewnątrz.
- Liczy się też szczelina: pustka 6 cm działała najlepiej z otworami ok. 4,5 cm, a średni strumień ciepła malał wraz z poszerzaniem pustki do 10 cm.
- KLADS zachowuje zaprojektowany kolor – ocena 4–5 w skali szarości po 3000 godzinach sztucznego starzenia – i ma współczynnik przewodzenia ciepła 0,2 W/(m·K).

Jak powstał ten przegląd
Artykuł streszcza trzy recenzowane prace o fasadach wentylowanych latem: badanie Universitat Politècnica de Catalunya w Barcelonie o tym, jak kolor i kanał powietrzny wpływają na bilans energetyczny fasady (Roig i in., Journal of Physics: Conference Series, 2023); kontynuację tego samego zespołu z kolegami z Włoch, porównującą okładziny, układy ścian i szczeliny (Roig i in., Energy and Buildings, 2024); oraz analityczną metodę oceny zachowania latem z Uniwersytetu w Pizie (Ciampi, Leccese i Tuoni, Solar Energy, 2003). Liczby z Barcelony pochodzą z modelu obliczeniowego sprawdzonego na pomiarach rzeczywistych budynków. Prace wymieniono na końcu.
Fasada wykończona HPL
Zespół z Barcelony zweryfikował model na budynkach, które monitorował czujnikami temperatury w okresach ciepłych i chłodnych. Jednym z nich jest Wydział Chemii Universitat Autònoma de Barcelona: ściana z cegły ocieplona od zewnątrz i fasada wentylowana z płyt HPL grubości 6 mm. Model dokładnie odwzorował zmierzone temperatury, ze współczynnikami determinacji 0,88 i wyższymi, w większości powyżej 0,9, i błędami nie większymi niż 8,3 %.
Na zweryfikowanym modelu badacze zmieniali kolejno pojedyncze decyzje projektowe i obliczali średni dobowy przepływ ciepła przez fasadę w słoneczny letni dzień w Barcelonie. Fasada z HPL nie jest więc próbką laboratoryjną, lecz rzeczywistą przegrodą, a poniższe wyniki pokazują, jak działają jej decyzje projektowe.
Kolor decyduje, dokąd płynie ciepło
Najpierw kolor. Zmiana tego, ile światła słonecznego pochłania zewnętrzna powierzchnia – od zera do całości – przesuwała średni dobowy przepływ ciepła przez fasadę z HPL między 1,33 W/m² do wnętrza a 0,43 W/m² na zewnątrz. Sam wybór powierzchni mógł więc sprawić, że fasada zamiast dogrzewać pomieszczenia za nią, zaczynała odbierać z nich ciepło. Autorzy zauważają, że efekt nie jest intuicyjny: ciemniejsza okładzina bardziej się nagrzewa, ale też wymusza silniejszy przepływ powietrza w szczelinie, który odprowadza ciepło.
Dla architekta kolor staje się więc decyzją zarówno estetyczną, jak i cieplną, a HPL to okładzina oferująca pełną gamę kolorów do wyboru. Liczby dotyczą jednego słonecznego dnia w Barcelonie; inny klimat i orientacja wymagają własnych obliczeń.
Szczelina powietrzna i jej otwory
Drugą zmienną był kanał wentylacyjny. Dla fasady z HPL zmiany szczeliny i otworów u jej góry i dołu przesuwały dobowy przepływ ciepła między 0,90 a 0,37 W/m². Autorzy podają przykład: przy szczelinie 6 cm właściwe były otwory około 4,5 cm. Węższe otwory zatrzymywały ciepło w szczelinie, szersze nie dawały dodatkowej korzyści.
Kontynuacja z 2024 roku, porównująca różne okładziny, układy ścian i szczeliny, dodaje dwa wnioski. Niższe szczeliny i otwarte spoiny wpuszczały więcej świeżego powietrza i zmniejszały zyski ciepła netto, a poszerzenie szczeliny do 10 cm obniżało średni strumień ciepła.
Zatrzymać ciepło w zewnętrznych warstwach
Najwyraźniejszy przekaz badania z 2024 roku dotyczy miejsca, w którym należy zatrzymać energię słońca. Latem, piszą autorzy, najlepszą strategią przeciw zyskom ciepła jest blokowanie energii w najbardziej zewnętrznych warstwach ściany, co wskazuje na materiały okładzinowe słabo przewodzące ciepło i izolację po zewnętrznej stronie ściany nośnej. W streszczeniu zaznaczają też, że fasada o najmniejszym zapotrzebowaniu na energię w użytkowaniu nie musi być najlepsza w całym cyklu życia, co pozostawiają do dalszych badań.
HPL wpisuje się w to zalecenie. Powstaje z papieru i żywicy, a nie z metalu czy kamienia, a karta techniczna Rushil dla zewnętrznego kompaktu KLADS podaje współczynnik przewodzenia ciepła 0,2 W/(m·K) według EN 12524. Na fasadzie ocieplonej od zewnątrz, jak na wydziale w Barcelonie, płyta i wentylowana szczelina tworzą pierwszą barierę, na którą trafia słońce.
Projektować fasadę jako jeden system
Praca Uniwersytetu w Pizie wyjaśnia, dlaczego te zmienne działają razem. Jej metoda analityczna opisuje powietrze unoszące się w szczelinie, gdy słońce ją nagrzewa, i szacuje wynikającą z tego oszczędność na chłodzeniu latem. Za najważniejsze czynniki uznaje szerokość kanału powietrznego, położenie izolacji, promieniowanie słoneczne, powierzchnię zewnętrzną, a nawet chropowatość powierzchni szczeliny, i analizuje dwa typowe przypadki: dodanie fasady wentylowanej do istniejącej ściany murowanej oraz projekt nowej ściany wokół wybranej okładziny zewnętrznej. W obu przypadkach zewnętrzna płyta HPL jest widoczną warstwą systemu projektowanego jako całość.
Co to oznacza dla fasad wentylowanych z KLADS
Razem badania dają jasne wytyczne. Wybierajcie kolor z myślą o jego działaniu cieplnym, bo na fasadzie z HPL w Barcelonie decydował o tym, czy ciepło wchodziło, czy uchodziło. Wymiarujcie szczelinę i otwory w tym samym modelu. Zatrzymujcie ciepło w zewnętrznych warstwach – izolacją na zewnątrz ściany i okładziną słabo przewodzącą ciepło, a taką właśnie jest płyta HPL.
KLADS to zewnętrzny kompakt Rushil do fasad wentylowanych, balkonów i podbitek. Jego karta techniczna podaje współczynnik przewodzenia ciepła 0,2 W/(m·K), kolor utrzymany na poziomie 4–5 w skali szarości i ocenę wyglądu 5 po 3000 godzinach sztucznego starzenia i po 1500 godzinach naświetlania UV według EN 438-2, przy wymaganych stopniach 3 i 4, oraz zmianę wymiarów pod wpływem ciepła 0,10 % przy limicie 0,30 %. To wyniki badań, a nie deklaracja zgodności. Kolor, który modelujecie, to kolor, który zostaje na budynku; próbki i karty techniczne są dostępne na życzenie.
Najczęstsze pytania
Czy kolor fasady z HPL wpływa na to, ile ciepła wchodzi do budynku?
Tak. Na wykończonym HPL Wydziale Chemii w Barcelonie zmiana ilości światła słonecznego pochłanianego przez okładzinę przesuwała obliczony średni dobowy przepływ ciepła w słoneczny letni dzień między 1,33 W/m² do wnętrza a 0,43 W/m² na zewnątrz. Kolor to decyzja zarówno cieplna, jak i estetyczna.
Jak szeroka powinna być szczelina i jej otwory?
To zależy od fasady. W obliczeniach z Barcelony dla fasady z HPL szczelinie 6 cm najlepiej odpowiadały otwory około 4,5 cm, a kontynuacja z 2024 roku wykazała niższy średni strumień ciepła przy poszerzaniu szczeliny do 10 cm. Model fasady trzeba przeliczyć dla geometrii i klimatu własnego budynku.
Czy kolor KLADS pozostanie taki, jak zaprojektowano?
Karta techniczna KLADS podaje po 3000 godzinach sztucznego starzenia i po 1500 godzinach naświetlania UV według EN 438-2 stopień 4–5 w skali szarości i ocenę wyglądu 5, przy wymaganych stopniach 3 i 4. To wyniki badań, a nie deklaracja zgodności.
Źródła
- Journal of Physics: Conference Series 2600(9), Roig O., Pardal C., Isalgue A., Paricio I. — Energy performance of ventilated façades; the influence of the colour and the air channel dimension1 lis 2023 · en
- Energy and Buildings 314, Roig O., Summa S., Pardal C., Isalgue A. et al. — Opaque ventilated façades: Energy performance for different main walls and claddings11 maj 2024 · en
- Solar Energy 75(6), Ciampi M., Leccese F., Tuoni G. — Ventilated facades energy performance in summer cooling of buildings18 paź 2003 · en
- Rushil Decor — VIR KLADS (EDS / EDF) — Product Data Sheeten
Opracowane dla tej strony na podstawie wymienionych powyżej publikacji. Streszczenia są naszymi słowami, a nie cytatami – pełny wywód znajdziesz w oryginałach.

